|
De Kerststal in de kerk |
||||||||||
| Het is misschien wel de oudste traditie in
het het land van Maas en Waal: de Kerstal met Kerstmis in de kerk.
Ook dit jaar, het eerste in een-en-twintigste eeuw, laten de kerken niet verstek gaan. Overal hebben groepjes vrijwilligers weer de kunststukjes opgesteld die de gebeurtenissen bij de geboorte van Christus in beeld brengen. Wamel
Door een een negental vrijwilligers is twee dagen gewerkt om van de
Kerststal iets bijzonders te maken. De werkgroep verzorgt al jaren de
opstelling, maar alle jaren is het toch weer nieuw. Niek
Pompen, een van de vrijwilligers: "Je bent nooit helemaal tevreden.
Altijd zie je nog wel iets. Een beeldje verzetten, een boompje iets
anders plaatsen. Een nieuw idee uitproberen. Eigenlijk ben je er nooit
klaar mee."
Alphen
Dreumel
Boven Leeuwen
De Kerststal in Boven Leeuwen wordt door een vast groepje van een zestal personen in twee dagen opgebouwd. Zoals ook in de andere plaatsen zijn het hier ook voornamelijk ouderen.
Beneden Leeuwen
Tijdsbeeld Bijna alle kerststallen dateren uit de periode rond 1970. Voor deze tijd waren de kerststallen veel eenvoudiger. Levensgrote gipsen beelden drukten het Kerstverhaal uit. De toen snel moderniserende kerk vond dit niet langer passend. Het kerstverhaal moest realistischer, levensechter, uitgedrukt worden. De beelden werken kleiner en doorgaans gekleed in echte gewaden. Voor landschap en aankleding werd meer ruimte geschapen om een natuurlijker beeld te krijgen.
Omdat door de ontkerkelijking sinds deze periode het draagvlak veel kleiner is en er andere prioriteiten zijn dan een dure nieuwe kerstgroep blijven de oude groepen in gebruik. Door zorgvuldig onderhoud is aan de groepen niet te zien dat deze vaak al dertig jaar jaar of ouder zijn. De Kerststallen stralen, door gebruik van natuurlijke materialen zoals riet, wilgentakken en stro, iets Maas en Waals uit. Ze beelden gebeurtenissen uit aan het begin van de jaartelling in het Midden Oosten, maar, te oordelen naar de sfeer die ze uitstralen, zou het Kerstverhaal evengoed, nog niet zolang geleden, in de polder tussen Wamel en Alphen gebeurd kunnen zijn. Dat maakt ze een deel van het eigen Maas en Waalse cultuurgoed.
Grootser Tot een paar jaren terug werd in verschillende dorpen de Kerststal nog grootser aangepakt. Cor van de Wielen uit Boven Leeuwen: " De oude pastoor van de Broek stimuleerde dat er iets bijzonders van gemaakt werd. Van het begin van de Advent, vier weken voor Kerstmis, was er een Kerststal die wekelijks een ander verhaal uit de bijbel uitbeeldde. De engel die Maria de blijde boodschap brengt, Maria die haar nicht Elisabeth bezoekt en de vlucht voor koning Herodus naar Egypte. De beelden van de kerstgroep en het landschap werden hiervoor in een steeds wissellende rol gebruikt. De Kerststal was ook veel groter. Banken werden tijdelijk uit de kerk verwijderd om hiervoor ruimte te maken.
In Dreumel werd, tot voor een paar jaar, een hele grote kerststal gebouwd die en beeld bood van het bijbelse dorpje Betlehem waar Jesus geboren is. Wim Stenzen: "De beeldjes zijn er allemaal nog, dus misschien doen we dit nog wel eens." Versieringen In alle plaatsen is de kerk feestelijk versierd. Ook dit is het werk van vrijwilligers. De materialen worden door plaatselijke ondernemers vaak kosteloos beschikbaar gesteld. Naast de kerststallen maakt het een bezoek aan de kerk extra de moeite waard.
Wamel
Beneden Leeuwen
Beneden Leeuwen
Dreumel
|
|
|||||||||
In
een prachtig heuvellandschap staat een stal met Maria, Jozef en het
kindje Jezus. Er omheen de herders met hun kudde en, wat verder weg, de
Wijzen uit het Oosten die nog op weg zijn om aan
de nieuwe Koning hun hulde te gaan brengen.
Hier
een prachtige stal waaraan door drie vrijwilligers twee dagen gewerkt
is. Hier valt het royale gebruik van echte planten op, wat de kerststal
iets levends geeft. Opvallend is ook de prachtige kleding van Maria. De
prachtige blauwe jurk en witte sluier benadrukken haar bijzondere
positie. Jozef is wat minder nadrukkelijk aanwezig. Zijn rol is vooral
moeder en kind met zorg en veiligheid te omgeven. Het kindje Jezus zal,
in lijn met het Kerstverhaal, in de Nachtmis plechtig in de kribbe
gelegd worden.
De
Kerststal in Beneden Leeuwen is wat opener opgezet. Geen stal of grot,
maar Jozef, Maria en het kindje Jezus met os, ezel, herders en schaapjes
in het open veld. Het gevoel van openheid wordt nog versterkt door de
weidse, door Ed van Heck geschilderde achtergrond die perfect aansluit
bij de kerstgroep. De glas en lood ramen
werpen een zacht, bijna onaards, licht op het
tafereel. 
Waarschijnlijk
onbedoeld hebben sommige groepen de uitstraling van de jaren zestiger en
zeventig, het tijdperk van de flower power, hippies en Beatles. Kleding
en haardracht, hoewel Oosters bedoeld, roepen vaag herinneringen op aan
de hippies en happenings uit deze periode. 
