Viaductbuurt houdt de voeten droog: een feestje waard

Een tevreden wethouder van Toor bij het afsluiten van het project: "Een goede samenwerking heeft dit mogelijk gemaakt."

De zon hoog aan de hemel, geen wolkje aan de lucht en kurkdroog. Langs de straat een tafel met gebak en limonade. Blije gezichten. Een buurtfeestje op een mooie zomerdag.

Inderdaad een buurtfeestje, maar de aanleiding ervoor is een groter contrast dan je je kunt voorstellen. De aanleiding ligt in donkere winterdagen als de zon maar net boven de horizon komt en het water van de even verderop geleden rivier tegen de dijk klotst. Dan lekt het water, kwelwater zeggen ze in streek, onder de dijken door en houdt de Viaductbuurt de voeten niet meer droog. Water stroomt over de straten, als je door de tuin loopt klotst het water onder je voeten en de kruipruimte onder vloeren van je huis is een binnenmeer.

Maar dat is nu voorbij. In de buurt is drainage aangelegd, het overtollige water kan weggepompt worden in een groot opvangbekken en van daaruit via het netwerk van sloten en wetering afgevoerd worden. De viaductbuurt houdt de voeten droog en dat is de aanleiding voor het feestje. Voeg daarbij de overlast die de buurt ondervonden heeft tijdens de aanleg van het drainage en waterafvoersysteem en je hebt nog een extra reden om de fles de ontkurken.

Maas en Walers hebben nogal eens het idee dat in Maas en Waal alles later gebeurt, maar dat gevoel is in dit geval volkomen ten onrechte. Een zo omvangrijk project om wateroverlast te gevolge van kwelwater aan te pakken is op zichzelf al een niet alledaags project. Maar wat dit project echt uniek maakt is de combinatie ervan met regenwaterontkoppeling.

Een groot waterbekken als eerste opvang voor het hemel en kwelwater.
De combinatie van afvoer van kwelwater met een drainagesysteem en ontkoppeling van hemel en afvalwater op een redelijk grote schaal maakt het project uniek.

Dit vraagt om wat uitleg. Nieuwe regels schrijven voor dat er zoveel mogelijk aan gewerkt moet worden dat water niet ten onrechte vervuild raakt. Vanzelfsprekend zal iedereen zeggen, maar de wijze waarop we nu regenwater van daken afvoeren doet juist het tegenovergestelde. Dit water gaat het riool in waar het gemengd raakt met afvalwater. Dit zorgt voor grote hoeveelheden onnodig vervuild water. De nieuwe voorschriften zeggen dat dit niet meer mag. In nieuwbouwwijken moet voortaan rekening gehouden met een gescheiden afvoer van schoon hemelwater en vervuild afvalwater. Bij bestaande bebouwing geldt dat bij groot onderhoud van het rioolsysteem tevens de gescheiden afvoer van hemel en afvalwater gerealiseerd moet worden. Een omvangrijke operatie, waarbij ook de medewerking van de bewoners nodig is.

In de Wamelse Viaductbuurt is bij de aanleg van voorzieningen voor de afvoer van kwelwater tevens deze scheiding van hemel en afvalwater meegenomen.

Ontkoppeling van hemelwater. Het principe: zaag de regenpijp af zodat het water niet meer naar het riool gaat en zorg dat het van het dak naar de straat stroomt zodat het samen met het hemelwater dat op straat valt via een rioolputje afgevoerd wordt. Gemakkelijk gezegd, maar hoe doe dat op een manier dat er ook nog eens netjes uitziet? Hier een paar voorbeelden van de creatieve oplossingen in de Viaductbuurt.

Luco Boot: innovatieve aanpak van
een uniek project

Een uniek, nog niet eerder uitgevoerd project. Om het haalbaar te maken is gekozen voor een vernieuwende project aanpak. Niet apart werkende instanties, maar een team, waarin ingenieursbureau, aannemer, waterschap Rivierenland , de gemeente West Maas en Waal en de bewoners van de Viaductbuurt samenwerken. Hiermee werd bereikte dat niet naast elkaar heen gewerkt werd, dat sneller beslissingen genomen konden worden en er minder conflicten ontstonden. Een innovatieve aanpak van een uniek project.

Het project startte vorig jaar september. Alle straten moesten opgebroken worden en op verschillende plaatsen moesten noodstraten aangelegd worden omdat de mensen anders hun eigen huis niet meer konden bereiken. Veel overlast voor de buurtbewoners, maar ook veel begrip, want men was in de Viaductbuurt de wateroverlast meer dan moe. Toch gebeurde het weleens dat het te gek werd en er een boos telefoontje naar het gemeentehuis volgde. Maar problemen werden zo snel en soepel mogelijk opgelost en de vaart in het project gehouden.

Veel overlast en veel wederzijds begrip. Bij ontkoppeling worden onder de straat feitelijk twee rioolsystemen aangelegd: een voor het vervuilde afvalwater en een voor het hemelwater. Dat doe je niet even op een regenachtige zondagmiddag. Dat kostte in de Viaductbuurt een hele regenachtige herfst, winter en lente. Begrijpelijk dat het een bewoner, na de zoveelste regenbui en het waden door de vette klei soms een beetje te veel wordt. Maar ook dit is soepel en snel opgelost.

Het systeem ligt er nu. Wethouder Piet van Toor is een tevreden man. Van Toor: " De mensen klaagden terecht. Door de instemming van de raad met het plan, subsidie voor de ontkoppeling van hemel en afvalwater, medewerking van Waterschap en Woningbouwstichting konden we het project ook financieel rond krijgen. Ik ben blij met het resultaat."

Het project had geen tekort aan miezerige herfstdagen, winterse buien, een maand Maart die veelvuldig zijn staart roerde, en een maand April die deed wat hij wil. Maar uitgerekend op de dag het systeem officieel in gebruik genomen moet worden staat de zon hoog aan de lucht, is er geen wolkje te bekennen en is alles gortdroog. Het maakte van de opening een project op zich. Een regenbui uit de kraan, een paraplu om een plensbui te suggereren en een trotse wethouder bij de afvoer voor het hemelwater. De brandweer had ook nog aangeboden kwelwater te simuleren door een slang in de Waal te leggen en de wijk onder water ze zetten, maar dat heeft de wethouder beleefd afgeslagen.
Je kunt ook te ver gaan.
Maar zeg dus nooit meer dat de gemeente niet creatief is.

Projectleider Luco Boot is ook tevreden. "De nieuwe projectstructuur heeft zijn waarde bewezen " zegt hij. Maar hij blijft ook realistisch. Luco Boot: "De natuur is onberekenbaar. We hebben alles gedaan om ons op uitzonderlijk situaties voor te bereiden. Een groot opvangbassin, grote sterke pompen, noodoverstorten, overmaatse drainagepijpen. Maar er zijn altijd situaties denkbaar, zoals bijvoorbeeld een geweldige stortbui waardoor er even water op straat blijft staan. Als je dat niet wilt accepteren dan wordt het zo duur en tast het de leefomgeving zoveel aan dat je het niet meer wilt. Maar ik ben er van overtuigd dat wat we nu gedaan hebben een geweldige verbetering zal blijken.

De buurt gelooft er ook in. De Viaductbuurt, een mooie, hechte buurt is nog leefbaarder geworden. Droge voeten, niet meer met soppend door de tuin en een droge kruipruimte. Dat is een feestje waard.

Denk nu niet dat er in de West Maas en Waal geld over de balk gegooid is. Een kan koffie en thee, een gezinsfles cola en sinas, en heel verantwoord, een gezond pak sap. Oh ja: en een gebakje. In West Maas en Waal heeft de crisis toegeslagen en is schraalhans keukenmeester. Deze foto sturen we ook naar Arnhem, zodat ze ook daar zien dat we elke cent besteden aan het krijgen en houden van droge voeten en verder helemaal niets verbrassen.