Het thema van de Open Monumentendag 2007 was monumenten uit de 20-ste eeuw. Naar aanleiding hiervan heeft cineast Jos van Kruisbergen een filmpje gemaakt van de stuw bij Lith en de boerderijen die in het kader van de ruilverkaveling in de jaren vijftig van de vorige eeuw overal in de verkavelde polder van West Maas en Waal gebouwd zijn. 

Stuw bij Lith
Het graafwerk werd in de crisisjaren, in het kader van werkverschaffing, veelal met de hand uitgevoerd. 
Naar huidige begrippen onmenselijk zwaar werk voor een hongerloontje.

De stuw bij Lith werd in het kader van de Maaskanalisatie gebouwd in de dertiger jaren van de vorige eeuw. De Maaskanalisatie was een werkverschaffingsproject gericht op het bestrijden van de werkeloosheid in de crisisjaren. Het werk werd daarom veelal met de hand gedaan. Naar huidige begrippen onmenselijk zwaar werk voor een hongerloontje.

De ruilverkaveling na de Tweede Wereldoorlog diende meerdere doelen. Centraal stond schaalvergroting en de versteviging van de economische basis van de agrarische sector in het arme en achtergebleven Land van Maas en Waal. Naast het bijeenvoegen van door de polder verstrooide kleine lapjes grond tot grotere erven rond de boerderij, zodat er efficiënter gewerkt kon worden, was ook het verbeteren van de afwatering een belangrijk punt. Nieuwe sloten en weteringen werden gegraven en in Moordhuizen (Alphen) werd een nieuw modern gemaal met krachtige elektrische pompen gebouwd. 

Door deze maatregelen werd bereikt dat de polder niet langer een groot deel van de winter en lente onder water stond en de kwaliteit van de grond verbeterde. Hierdoor verbeterde de opbrengst van de grond en werd het mogelijk om met efficiënte bedrijven, concurrerend te produceren. De boeren die de stap aandurfden en als pioniers naar de polder trokken werden wel vergeleken met de landverhuizers die in de periode na de Tweede Wereld Oorlog de grote stap van emigratie naar Australië en Canada waagden.

Het nieuwe, moderne gemaal met krachtige elektrische pompen bij Moordhuizen (Alphen) waarddor de vestiging van de pioniers in de polder mogelijk werd.

Jos Kruisbergen laat in korte interviews met de betrokkenen deze belangrijke episoden in het Land van Maas en Maas Waal herleven. De filmpjes illustreren dat Jos en de Stichting Tweestromenland in Beeld en Geluid beschikken over een schat aan uniek beeldmateriaal.

Naar filmpje

MaasWaalWeb, 28 december 2007