GGD waarschuwt voor tekenbeten en gevaar ziekte van Lyme

Bijna overal in de natuur dreigt gevaar

Teken komen op veel plaatsen in Nederland voor. Ze leven in hoog gras en struikgewas, vooral in bossen, duinen, heidegebieden en beschutte weilanden. Maar ook in parken en tuinen. Teken lijken op platte spinnetjes en zijn erg klein: 1 tot 3 mm. Ze leven van het bloed van mensen en dieren. De meeste mensen lopen een tekenbeet op in de periode van maart tot en met oktober, maar teken komen het hele jaar voor.

Veel teken besmet met ziekte van Lyme

Een tekenbeet is niet altijd onschuldig. Want een deel van de teken in Nederland draagt een bacterie bij zich (Borrelia burgdorferi) die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Uit landelijk onderzoek is gebleken dat het aantal besmette teken in sommige gebieden kan oplopen tot vijftig procent. Als een besmette teek lang op de huid vast zit, kan de bacterie worden overgebracht. 

Wordt de teek binnen 24 uur na de beet verwijderd, dan is de kans op besmetting klein, namelijk 1 à 2%. Daarom is snel verwijderen belangrijk. De ziekte van Lyme is met antibiotica meestal goed te behandelen. Hierbij geldt: hoe eerder hoe beter. Zonder behandeling kan de ziekte van Lyme voor ernstige en soms blijvende klachten zorgen. 

Goed controleren

Een tekenbeet voel je meestal niet. Bovendien zijn teken erg klein en ze nestelen zich vaak op warme, vochtige plekken waar ze niet zo snel opvallen. De liezen, oksels en knieholtes bijvoorbeeld. Bij kinderen kruipen ze ook vaak achter de oren, op het hoofd of net achter de haargrens. Bekijk die plekken dus goed. Als u op de paden blijft en contact met struiken en lang gras vermijdt, verkleint u de kans op een tekenbeet. Ook het dragen van kleding die de huid bedekt is zinvol. Afgezien van deze maatregelen adviseert de GGD om altijd op tekenbeten te controleren na werk of een uitstapje in het groen. 

Een teek? Pak ‘m beet!

Een tekenbeet is meestal onschuldig, maar kán u ziek maken als de teek lang vastgebeten in uw huid zit. Geef de teek dus geen kans. Een tekencontrole nadat u in het groen bent geweest is een kleine moeite maar erg belangrijk. Heeft een teek u toch te pakken, dan kunt u hem eenvoudig zelf verwijderen. 

Verwijderen

Een gevonden teek moet u zo snel mogelijk verwijderen, in ieder geval binnen 24 uur. Dat doet u zo:

• Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast met een puntig pincet of speciale tekentang. Deze zijn bij de drogist of apotheek te koop. 
• Trek de teek langzaam uit de huid.
• Ontsmet het wondje met alcohol of jodium.
• Noteer de datum en de plek op uw lichaam waar u gebeten bent in uw agenda en let tot 2 maanden na de beet op ziekteverschijnselen zoals griepachtige klachten of een ringvormige huiduitslag rond de plaats van de beet.

Herkennen

Na het verwijderen van een teek verschijnt er vaak een rood vlekje op de huid. Dat is normaal en gaat meestal vanzelf weer weg. Als er een rode ring of vlek op de huid verschijnt die groter wordt dan 5 centimeter, kan dat op de ziekte van Lyme wijzen. Ga dan naar de huisarts. Ook is het verstandig naar de huisarts te gaan als u na een tekenbeet geen kring gezien heeft, maar er treden griepachtige verschijnselen op.

Grote rode cirkel rond de tekenbeet

 Geef uw huisarts dan de datum van de tekenbeet door. De ziekte van Lyme is goed te behandelen met een antibioticumkuur. 

Aandachtspunten bij een tekenbeet

• Verwijder de teek zo snel mogelijk, in ieder geval binnen 24 uur! Dit is het allerbelangrijkste.
• Gebruik geen alcohol, jodium, olie of andere middelen voordat u de teek verwijdert. Dit heeft geen effect op het verwijderen. 
• Neem een pincet waarmee u de teek goed kunt vastpakken, zoals een puntig pincet of speciale tekentang. 
• Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid beet en trek hem er langzaam uit. Als er een stukje van de kop van de teek in de huid achterblijft, is dat ongevaarlijk. Dat komt er vanzelf weer uit, net als bij een splinter. 
• Ontsmet het beetwondje met 70% alcohol of jodium. 
• Noteer de datum waarop en de plaats op het lichaam waar u gebeten bent in uw agenda.

Verwijderen van een teek moet, om effect te hebben, 
binnen 24 uur na de beet zorgvuldig gebeuren.
(Onderaan deze pagina een grotere versie van deze afbeelding. Bron: GGD)

Meer informatie

Kijk voor meer informatie op de website van GGD Regio Nijmegen 
( http://www.ggd-nijmegen.nl ) of de website van het RIVM ( www.rivm.nl ) of neem contact op met GGD Regio Nijmegen, afdeling infectieziektebestrijding (024-329 71 26).

MaasWaalWeb, 10 mei 2010