Er wordt een merkwaardig spel gespeeld door stadsregio Arnhem Nijmegen waarbij Maas en Waal behandeld wordt alsof het een is kolonie waarmee de regio kan doen wat ze wil.

Provincie ziet Maas en Waal als regio Rivierenland  

Laten we eens even kijken wat er aan de hand is. De provincie Gelderland zou graag zien dat de gemeenten West Maas en Waal zich aansluiten bij de regio Rivierenland. De provincie ziet Rivierenland als een typische plattelandsregio, waarin rust en recreatie en belangrijke rol speeelt. De gemeenten West Maas en Waal en Druten zouden hier goed inpassen. Het zou ook goed zijn voor de balans tussen de verschillende regio's in de provincie. Gemeten naar het aantal inwoners is Rivierenland een vrij kleine regio die ze liever wat groter zouden zien.

Historische oriëntatie van Maas en Waal op Nijmegen

Druten en West Maas en Waal sluiten zich liever aan bij Arnhem Nijmegen. Oost-west verkeer is door de rivieren veel beter ontwikkeld dan noord-zuid verkeer en hierdoor zijn beide gemeenten altijd meer op Nijmegen, waarvoor geen rivier overgestoken hoeft te worden, georiënteerd geweest dan op steden als Tiel, Oss en 's-Hertogenbosch waarvoor men wel de rivier over moest. Bovendien, Oss en 's-Hertogenbosch liggen in een een andere provincie en komen daarom niet voor regiovorming niet in aanmerking.

Conflict belastingsamenwerking stok om hond te slaan

Voor beide uitgangspunten, die van provincie en die van Maas en Waal is wat te zeggen, maar de beide gemeenten hebben een voorkeur voor Arnhem Nijmegen uitgesproken. Aanvankelijk leek Arnhem Nijmegen de voorkeur ook wel te respecteren, maar toen de gemeenten Druten en West Maas en Maal besloten om uit een plan te stappen om met Beuningen, Wijchen en Heumen belastingheffing en inning te bundelen veranderde de sfeer. De burgemeesters van Wijchen en Beuningen dreigden dat Druten en West Maas en waal hiermee toetreding tot de stadsregio Arnhem Nijmegen in gevaar brachten en deze week schortte de regio de beslissing over toetreding van beide Maas en Waalse gemeenten inderdaad op. Een drukmiddel om te bereiken dat de Maas en Waal wel in de belastingsamenwerking blijft?

Belastingheffing en inning is gewoon een dienst. Geen regioactiviteit.
Wie er goed in is en de laagste kosten heeft mag het doen.

Belastingheffing en inning is gewoon een dienst. 

Belastingheffing en inning is een dienst. Niet meer en niet minder. Je stuurt een aanslag en zorgt dat het geld binnenkomt. Efficiënt, foutloos en met zo min mogelijk kosten. Wie dat het beste kan mag het doen. Niet wezenlijk anders dan het maken van een weg, het aanleggen van riolering of het ophalen van huisvuil.

Druten en West Maas en Waal zien de samenwerking met Beuningen, Wijchen en Heumen niet langer zitten omdat de kosten te hoog worden. Zo werkt dat in een vrije, open markt. Wie een dienst het beste doet, mag hem leveren. Zo gaat het als een gemeente een weg of riolering aan willen leggen of het afvalinzameling uitbesteedt. Wat maakt belastingheffing en inning nu zo bijzonder dat het een  uitzonderingspositie verdient? In de discussie over wel of niet toegelaten worden tot de stadsregio hebben we over uitbesteding van bouwwerkzaamheden of afvalinzameling nog nooit iets over gehoord. waarom dan wel over belastingheffing of inning?

Geen regioactiviteit

De stadsregio telt 18 gemeenten waarvan er vijf in zuid-oost Gelderland belastingheffing een inning gezamenlijk aan willen pakken. Het is dus feitelijk geen regioactiviteit en dit maakt het al vreemd dat de regio zich er mee bezig houdt. Bovendien, als het een regioactiviteit zou zijn, dan zou het eerder voor de hand liggen dat de regio zou promoten dat meer gemeenten uit de regio zich er bij aan zouden sluiten. Maar ook hiervan  hebben we nooit gehoord dat dit speelt.

Nu is dit op zich niet vreemd, want belastingheffing en inning is een dienst die niet regio gebonden is. Een servicebureau dat hierin gespecialiseerd is kan overal gevestigd zijn. Maar waarom bemoeit de regio zich er dan mee? Waarom worden twee kandidaatleden er mee onder druk gezet? Vreemd, vreemd, vreemd!

Beuningen , Druten en Heumen kunnen beter naar zichzelf kijken

Maar het wordt nog vreemder. Als Druten en West Maas en Waal wegens te hoge kosten het niet zien zitten, waarom gaan Wijchen, Beuningen en Heumen er dan toch mee door? Waarom laten ze de markt niet zijn werk doen? 
In plaats van West Maas en Waal en Druten te kapittelen zouden Zijlmans en Noordewier beter eens kritisch de beoogde samenwerking kunnen evalueren. Samenwerking op ICT gerelateerd gebied is complex en uit de hand lopende kosten zijn vaak een signaal dat een project in de gevarenzone zit. Hoe dan ook: in een open markt mag je eigenlijk nooit accepteren dat kosten te hoog zijn. De gemeenteraden in de drie overgebleven gemeenten zouden hier wel eens kritischer naar mogen kijken.

Hoofd en bijzaken scheiden

Samenwerken doe je om iets te bereiken dat je afzonderlijk niet kunt. Dit geldt ook voor een regio. Hier ligt voor beide partijen een verantwoordelijkheid. Enerzijds zou de stadsregio eens moeten kijken wat Maas en Waalse gemeenten  toevoegen. Omgekeerd hetzelfde geldt voor de Maas en Waalse gemeenten. 
Als we geen lid zijn van de stadsregio kunnen we nog steeds in Nijmegen gaan winkelen en er naar school of het ziekenhuis gaan . En als West Maas en Waal en Druten in de stadsregio komen kunnen we ook nog steeds in Tiel naar het ziekenhuis, school of winkel. 

De functie van de regio zit vooral in afstemming op zaken van regionaal belang. Infrastructuur, openbaar vervoer, ambulancezorg, bereikbaarheid, regionale economische ontwikkeling en dergelijke. Afstemming hoe dit het beste bereikt kan worden hoort bovenaan de agenda te staan, niet aan wie belastingheffing en inning uitbesteedt wordt. Maar, wie weet, komt stadsregiovoorzitter Jaap Modder ook niet naar Maas en Waal om over belastingheffing en inning te praten, maar juist om nog eens te kijken wat de stadsregio en Maas en Waal voor elkaar kunnen betekenen.

Rol van de provincie in discussie onderbelicht

Blijft nog open wat de provincie gaat doen. Nu West Maas en Waal en Druten bij geen van de regio's horen lopen ze veel geld van de provincie mis. Bovendien: als beide gemeenten zich aansluiten bij de stadsregio wat zijn dan de consequenties die de provincie hieraan verbindt? 

Zandwinning en slibdepot. Maas en Waal verdient beter.

Deze kant van de zaak is in de lopende discussie onderbelicht gebleven. Het wordt eens tijd dat dit ook helder wordt en ook dat naar de gemeenteraden en inwoners hierover gecommuniceerd wordt. Hoe langer het duurt dat dit niet gebeurd, hoe sterker het gevoel wordt dat we een kolonie zijn waarmee provincie en regio's kunnen doen wat ze willen. Een ontzandinglocatie en depot voor giftig slib en straks misschien een retentiebekken. Dit mag niet gebeuren.

Relatie Druten - West Maas en Waal

In West Maas en Waal leeft sterk het gevoel dat, wat er ook gebeurd, Druten en West Maas en Waal in dezelfde regio horen. Maar ook Druten moet zich realiseren dat het belang van een goede onderlinge relatie altijd vele malen belangrijker zal zijn dan al dan niet een ondergeschoven kind van de stadsregio. Als Druten vindt dat dit anders ligt zal het dat duidelijk moeten zeggen.