Nieuwe wet WABO maakt vergunningvrij bouwen gemakkelijker

De Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO) gaat het vergunningvrij bouwen veel gemakkelijker maken. Vooral bouwen in de eigen achtertuin wordt in veel gevallen gemakkelijker.

Als u er de ruimte en het geld voor hebt: een tuinhuisje voor het echte
"my home is my castle" gevoel. Er komen ruimere mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen, zolang het maar tot de eigen achtertuin beperkt blijft en de buren er geen hinder van ondervinden.

Zo kan men zonder vergunning achter het huis een aanbouw met een diepte van 2,5 meter en een hoogte tot 4 meter zonder vergunning plaatsen. In de achtertuin kan men een bijgebouw plaatsen met een maximale oppervlakte tot 30 meter² en een hoogte tot 3 meter zonder vergunning bouwen. Dit is veel ruimer dan de regels die er nu zijn en deze waren al veel ruimer dan de regels die er daarvoor golden.

Hoewel de regels ruimer worden betekent het niet dat alles kan. Vergunningvrij betekent niet "zonder regels". De WABO en het Besluit Omgevingsrecht (BOR), een algemene maatregel van bestuur voortvloeiend uit de WABO, verlegt veel verantwoordelijkheden van de gemeente naar de burger.
Als u plannen hebt om te gaan bouwen moet u er zelf voor zorgen dat u geen ruzie krijgt met de buren en de gemeente. Zo mag een bouwwerk in uw tuin er niet toe leiden dat de het recht op "licht en lucht", vastgelegd in het Burgelijk Wetboek, van uw buurman geschonden wordt. Als de buurman bezwaar heeft en van de rechter gelijk krijgt kan dit er zelfs toe leiden dat de aanbouw of het bijgebouw gesloopt moet worden.

Een hoektuinhuisje legt minde beslag op de ruimte in de achtertuin. Maar het direct tegen de erfafscheiding met de buren plaatsen mag niet. Vergunningvrij betekent niet " zonder regels". De WABO legt veel verantwoording bij de bouwer en je niet houden aan de regels kan vervelende gevolgen hebben.

Het bijgebouw mag ook niet in strijd zijn met het bestemmingsplan. Een fabriekje bouwen in de achtertuin mag dus evenmin. Hetzelfde geldt ten aanzien van regels over milieu (stank), geluidsoverlast en en dergelijke. Spelen deze zaken dan zult u naar de gemeente moeten voor de vereiste vergunningen. Doet u dit niet en gaan de buren klagen, dan moet u alsnog het traject in voor deze vergunningen. Met eventueel vervelende gevolgen.

Een ander belangrijk punt is de functie van het bijgebouw. Wat u vergunningvrij in de achtertuin gaat plaatsen moet "functioneel ondergeschikt zijn" aan het hoofdgebouw. Een schuurtje voor de fietsen en tuingereedschappen mag, maar een vijfde slaapkamer of een mini-appartementje hoogstwaarschijnlijk niet.

Waar de grens ligt? Niemand weet dit eigenlijk precies. Dit kan nog tot de nodige burenruzies en conflicten gaan leiden. Ook voor de eisen waaraan een gebouw moet voldoen zijn er nogal wat losse eindjes. Zo zal uw aanbouw of bijgebouw aan het Bouwbesluit van de gemeente moeten voldoen. Ook zal het aan "redelijke eisen van welstand" moeten voldoen. Wat redelijk is. Wie zal het zeggen? Hier ligt dus ook weer stof voor conflicten. Trouwens wat is een achtertuin? Stel dat u op de hoek van de straat woont en uw achtertuin aan een zijde grenst aan een van de straten. In de zin van de BOR hebt u dan geen achtertuin en kunt u vergunningvrij bouwen vergeten.

Een veranda voor het enige echte buitenhuisgevoel. De droom van 's-avonds als een edelman genieten van de ondergaande zon.

Het zal u na het bovenstaande waarschijnlijk wel duidelijk zijn dat er weliswaar meer mag, maar dat lang niet alles kan. Maar wat bouwen en afwachten waar het schip strandt lijkt gemakkelijk, maar is gevaarlijk. Het kan u veel geld en ellende gaan kosten. Zelf uitzoeken wat kan is moeilijk, tenzij u over de hiervoor benodigde specialistische kennis beschikt. Als u deze niet hebt is het aan te raden om deskundige hulp te zoeken en goed met alle betrokkenen te overleggen.

De WABO gaat overigens over veel meer dan bouwen in de achtertuin. In de WABO worden een aantal wetten die met bouwen te maken hebben verenigd. Met de wet wil men voorkomen dat je eerst een jaar aan het vechten bent voor een bouwvergunning en er daarna, in het gevecht om de milieuvergunning, achter komt dat je weer opnieuw kunt beginnen.

Verder wil men met de wet bereiken dat de totale doorlooptijd van de procedures korter wordt. Hierbij wordt gedacht aan een verkorting van 12 naar 8 weken.

De verruiming van vergunningsvrij bouwen zal er ook toe leiden dat er veel werk bij de gemeente wegvalt. Dit betekent minder bouwleges en wellicht ook minder werkgelegenheid bij de gemeente. Of het ook een bezuiniging oplevert voor de gemeente is nog niet duidelijk. Bouwleges worden geacht kostendekkend te zijn en dit betekent, theoretisch, dat ze budgetneutraal zijn. Voor de burger zal het in veel gevallen waarschijnlijk w el een besparing opleveren.

Schuurtjes en afdakjes in de achtertuin. Vergunningsvrij bouwen als een zegen of als een ramp in vermonning

In West Maas en Waal start B&W binnenkort de procedure om de wijzigingen voor de WABO in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) door te voeren.
De gemeente heeft dit jaar al een nieuw computersysteem in gebruik genomen dat geschikt is voor de WABO. Het ziet er naar uit dat in West Maas en Waal de WABO redelijk snel ingevoerd kan worden. Daarna zal al snel wel blijken of de nieuwe mogelijkheden van de WABO een zegen of een ramp in vermonning is.