Boom van Mina Kuppen
Nog steeds geen duidelijkheid

Vandaag is het precies 3 jaar geleden dat de boom van Mina Kuppen het slachtoffer werd van de herinrichting van het Dorpsplein in Beneden Leeuwen. Indertijd maakte het verlies van deze karakterbepalende boom in het centrum van Beneden Leeuwen nogal wat los en werd een monument in de plaats van de boom een emotioneel onderwerp in Beneden Leeuwen en een politiek issue in de Gemeenteraad van West Maas en Waal. 

Oproep aan de inwoners van Beneden Leeuwen om zich in november 2008 te laten horen op een Ronde Tafelgesprek over een monument ter compensatie van de boom van Mina Kuppen.

Vandaag is het precies 3 jaar geleden dat de boom van Mina Kuppen het slachtoffer werd van de herinrichting van het Dorpsplein in Beneden Leeuwen. Indertijd maakte het verlies van deze karakterbepalende boom in het centrum van Beneden Leeuwen nogal wat los en werd een monument in de plaats van de boom een emotioneel onderwerp in Beneden Leeuwen en een politiek issue in de Gemeenteraad van West Maas en Waal. 

Er zou een “monument” moeten komen ter vervanging van de boom en de Beneden Leeuwense kunstenaar Ed van Heck kwam met een monumentaal beeld van de ridder “ Wolter van Leuwen.”  Er kwamen ook andere ideeën en er werd besloten een wedstrijd uit te schrijven voor het mooiste ontwerp. Uiteindelijk werden drie ontwerpen ingezonden en de voorkeur van het gemeentebestuur bleek te vallen op een wat bescheidener oplossing dan de fiere ridder Wolter.” 

Het begin van het einde voor de boom van Mina. Teveel wortels weggekapt, waardoor omvallen dreigde.

Deze keuze werd nogal omstreden,. De gemeente had een advies- commissie ingesteld en de voorkeur van deze commissie was Wolter. Het niet volgen van het advies door B&W werd omschreven  als “ondemo- cratisch”.  Inmiddels liep er nog een procedure tegen de aannemer die verantwoordelijk gehouden werd voor het “sneuvelen” van de boom. 

Even was er hoop dat de arbitragecommissie nog voor de derde verjaardag van het "sneuvelen" van de boom met een uitspraak zou komen, maar dat is dus niet gelukt. Wanneer de uitslag wel komt is niet duidelijk. Het is niet ondenkbaar dat de uitkering van de schade lager zal zijn dan de kosten die al gemaakt zijn en dan drukken we ons nog voorzichtig uit. Maar pas als duidelijk is wat uitgekeerd zal worden kunnen plannen gemaakt worden voor een “monument” op het Dorpsplein.

Ooit zorgden “Mina’s ouders” dat een kerk voor het Benedeneind van Leeuwen financieel haalbaar werd door belangrijke financiële bijdragen. Het was tevens de aanzet tot splitsing van Leeuwen in Boven en Beneden Leeuwen. Het echte monument van Beneden Leeuwen is de kerk en deze staat nu voor een restauratie van  1,7 miljoen in de steigers. Dit zal Mina zeker plezier doen. In een kerk die na de restauratie weer 100 jaar mee kan leven haar ouders en ook zijzelf in zekere zijn voort.

Rechts de boom van Mina in betere tijden en op de achtergrond de toren van de kerk die leidde tot het ontstaan van het dorp Beneden Leeuwen. De ouders van mina, en ook mina zelf hadden een warm hart voor de kerk. Het zal ze plezier doen dat de kerk nu, mede door inspanningen van het dorp, gerestaureerd wordt. 

Wat de boom in haar voortuin voor Mina betekend heeft is nooit duidelijk geworden. Toen de parochie na haar dood van Mina het huis van de familie Kuppen erfde, stonden er nog drie bomen in de voortuin. Al vrij snel na haar dood zijn er twee hiervan zonder veel discussie gekapt.

De derde boom is, toen het kerkbestuur de grond aan de gemeente verkocht om een Dorpsplein mogelijk te maken, behouden als “aankleding” voor het plein. Eigenlijk is toen pas de boom een onderdeel geworden van het dorpsbeeld van Beneden Leeuwen. Als er iets behouden moet worden is het dit beeld. Een boom die karakteristiek is voor het dorpsbeeld van Beneden Leeuwen.

De kerk is het echte monument voor Mina Kuppen en haar ouders. Zij leverden een belangrijke bijdrage aan het stichten van de kerk die leidde tot de geboorte van het dorp Beneden Leeuwen. De restauratie van de kerk, en de inspanningen die Beneden Leeuwen zich hiervoor getroost, zal ze plezier doen.

De gemoederen rond de boom van Mina Kuppen zijn inmiddels bedaard na de woede over de “brute” wijze waarop de oude boom viel bij de reconstructie van het Dorpsplein. Waarom niet een beslissing om de boom van Mina Kuppen voort te laten leven als een boom waaronder de vermoeide fietser en wandelaar even kan rusten en de dorpelingen een praatje met elkaar kunnen maken. Gewoon een boom op een plein, in de geest van wat de oude boom was toen hij niet meer in de voortuin van huize Kuppen stond.

Het echte monument, kenmerkend voor Beneden Leeuwen, staat er schuin tegenover: de kerk voor het benedeneind van Leeuwen. Een kerk waarvoor de bisschop toestemming gaf omdat zijn inschatting was dat het de inwoners van het benedeneind toch nooit zou lukken om het benodigde geld bijeen te brengen. Hij zat verkeerd: het geld kwam er en de kerk ook en het ziet er naar uit dat hij er over 100 jaar nog steeds zal staan.

Een standbeeld, als Beneden Leeuwen daar al behoefte aan heeft, zou voor deze kerk moeten staan. Als een monument voor van de eigenwijze Leeuwenaren die de bisschop ongelijk gaven en die daarmee de basis legden voor het grootste dorp van West Maas en Waal. Het kan een bescheiden beeld zijn dat recht doet aan de mensen die met centen en stuivers niet alleen zorgden dat er een kerk kwam, maar ook een klooster met zorg voor de zieken, ziekenverzorging door de voorlopers van wijkverpleegsters en scholen voor de kinderen en kleuters.

Meer over de boom van Mina Kuppen:

Boom Mina Kuppen slachtoffer van reconstructie Dorpsplein

Veel gepraat, Euro 67.000,-- armer en geen steek verder

Boom Mina Kup blijft Lauwe bezig houden

MaasWaalWeb, 15 juni 2010