West Maas en Waal 
Gemeente loodst burger voorzichtig door de crisis

De gemeente West Maas en Waal loodst de burger voorzichtig, maar met vaste hand, door de financiële crisis. De gemeente krijgt minder geld van het Rijk, maar ziet toch kans om de portemonnee van de burger te ontzien. 

Het College van burgemeester en wethouders van West Maas en Waal lukt het om in een goede samenwerking met de Raad en de inzet van het ambtenarenapparaat de burger voorzichtig, maar met vaste hand, door de financiële crisis te loodsen.

De lastenstijging blijft, na correctie voor inflatie, voor 2011 gemiddeld onder de één procent. Let wel: dit is een gemiddelde. Sommige burgers worden wat harder geraakt, terwijl andere er wat beter vanaf komen. Wethouder Wassink: "Voor mensen in een huurwoning daalt de totale gemeentelijke lastendruk met 4,7%, terwijl de eigenaren van een eigen woning er 0,8 % op achteruit gaan. In Euro's zijn de lasten voor een bewoner van een huurhuis Euro 11,88 per jaar lager en voor een bewoner van een gemiddelde koopwoning Euro 5,95 hoger. Voor de huurder niet bepaald een reden om een gat in de lucht te springen en voor de bewoner van een eigen huis niet om wakker van te liggen."

Bezuinigingen tot 1 miljoen

Nu is 2011 pas het begin van de bezuinigingen. Volgend jaar (2011) moet er Euro 225.000,-- bezuinigd worden, maar hier blijft het niet bij.2012 t/m 20145 worden de bezuinigingen verder opgevoerd tot er in 2015, en volgende jaren, per jaar ruim Euro 1.000.000 bezuinigd wordt. Dit jaar zijn de bezuinigingen vooral behaald door te snijden in de uitgaven. Overal het vet wegsnijden, hoe dun het laagje ook is, en elk dubbeltje twee keer omdraaien voor het uitgegeven wordt. Maar ooit, eerder dan ons lief is, zal dit niet  meer lukken en gaat de burger harder geraakt worden. Maar dit jaar is het in elk geval gelukt om het grootste deel van de ellende niet te laten eindigen in de portemonnee van de burger. Een mooi resultaat.

De belastingenveloppe 2011 van West Maas en Waal zal voor de huurder geen reden zijn om een gat in de lucht te springen en voor de bewoner van een eigen huis niet om wakker van te liggen. Het had allemaal slechter gekund in een tijd dat de burger belaagd wordt door de ene lastenverhoging na de andere.

Onzekerheid

De gemeente weet overigens nog steeds niet hoeveel geld ze het volgend jaar echt te besteden heeft. Rijk en provincie hebben nog steeds niet keihard vastgelegd welke uitkeringen de gemeente kan verwachten en door de tijd die de formatie kost zal deze onzekerheid nog wel langer duren. Eigenlijk te gek om los te lopen. In de formatiebesprekingen is als doel gesteld 18 miljard te bezuinigen tot 2015, maar wat de gemeente en provincie hiervan gaan merken is ook nog steeds niet ingevuld. Voor de gemeenten is dit een ramp. Een gemeente kan niet uitsluitend bezig zijn met begroten en centjes tellen. Er zullen huizen gebouwd moeten worden, gemeenschapsvoorzieningen moeten op peil gehouden worden, de uitvoering van steeds meer sociale voorzieningen worden overgeheveld naar de gemeente en tegelijkertijd weet men nog steeds niet wat het mag gaan kosten. Dat is geen werken en hier lijden bestuur, het gemeentelijk apparaat (de ambtenaren) en burgers onder.

Goede samenwerking B&W en Raad

In deze onzekere omgeving was het een verademing dat de samenwerking tussen raad en B&W erg goed was. Wethouder Wassink hierover: "In het voorjaar hebben we in de perspectiefnota aangegeven welke bezuinigingen we verwachtten en voor welke keuzes we stonden. Door de raad is hierop helder en duidelijk gereageerd. Het gaf ons de richting die we in moesten slaan om naast een sluitende begroting ook wat de burger wenst zo goed mogelijk te realiseren."

Pijnpunten

Bezuinigen zonder te snijden gaat niet en snijden doet pijn. Wat zijn nu de belangrijkste pijnpunten:

  • De verenigingen zullen in bepaalde gevallen meer moet betalen voor het gebruik van hun accommodaties. Dit raakt o.a. de voetbalclubs die meer bij moeten gaan dragen aan het onderhoud van de velden. Wethouder Hol hierover: "Voordat we hier een beslissing over namen hebben we eens om ons heen gekeken wat voetballen in plaatsen buiten onze gemeente kost. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat voetballen in de meeste plaatsen duurder is dan in West Maas en Waal. Met de kosten die we nu naar de clubs verschuiven blijft dat zo, maar het verschil met andere dorpen wordt kleiner."


De gemeente schuift een deel van de kosten voor onderhoud van voetbalvelden door naar de clubs

  • De gemeente trekt zich voor een stuk terug uit het minimabeleid. Dit is overigens in lijn met landelijk beleid. De overheid wil hiermee voorkomen dat het lonender is om achter de geraniums te blijven zitten dan om te gaan werken. Wie gebruik van maakte van het minimabeleid kan hiervoor dus niet meer aankloppen bij de gemeente. Maar het is niet zo dat er helemaal niets meer kan voor de allerarmsten, want verschillende potjes voor noodgevallen blijven bestaan en in schrijnende gevallen kan men hierop een beroep doen. 
       
  • Bouwleges worden hoger. Ook hier is naar omringende gemeenten gekeken en met de verhoging zal West Maas en Waal zeker niet de duurste gemeente zijn. Maar wie wil gaan bouwen gaat het extra geld kosten.
  • Voor het uitreiken van een Invalidenparkeerkaart zullen leges geheven gaan worden. Wie een dergelijke kaart wil draait dus zelf op voor de kosten. Het gaat om ongeveer Euro 25,00 voor een kaart die meerdere jaren geldig is.
  • De gemeente gaat minder "producten" (diensten) afnemen bij de welzijnsstichting Voor Mekaar. Het gaat in het algemeen over diensten die minder op het terrein van de gemeente zijn komen liggen door bijvoorbeeld ontwikkelingen in de markt. 

    West Maas en Waal gaat minder diensten afnemen bij welzijnsstichting Voor Mekaar en daardoor besparen op kosten. Hier Voor Mekaar op de Welzijnsmarkt in D'n Dulper in Boven Leeuwen

  • Er komt voorlopig geen Cultureel Informatiepunt. Er waren wel plannen voor, maar er was nog niet gestart met de uitvoering en deze laat men nu liggen.. Ze verdwijnen dus even in de ijskast.
      
  • De ontwikkeling van de gemeentelijke lasten hebben we hierboven al genoemd.

Kijk je naar het bovenstaande lijstje dan zie je er in dat de rode draad is dat "de gebruiker betaalt."  Waarom subsidie voor de voetballer, terwijl de wielrenner alles, van fiets tot valhelm, zelf moet betalen. Dat geldt ook voor bouwleges en de Invalidenparkeerkaart. Wethouder van Swam: "Met zo'n kaart kun je in de stad vaak gratis op een bevoorrechte plaats parkeren. Kijk maar eens wat er parkeert op een invalidenparkeerplaats. Daar tref je evengoed een Mercedes aan als een Fiatje."

Meer oog voor risicobeheersing

Nog geen jaar geleden stond West Maas En Waal bijna onder curatele van de Provincie wegens te krappe financiële reserves en te hoge uitgaven. Inmiddels staat de gemeente er weer veel beter voor. Men heeft ook geleerd van de waarschuwing.  Er is veel meer aandacht gekomen voor weerstandsvermogen en risicobeheersing. .In de programmabegroting is een nieuwe, liefst 8 pagina's grote, paragraaf "Weerstandsvermogen" opgenomen waarin uitgebreid ingegaan wordt op de risico's en hoe deze beheerst kunnen worden. Risicobeheersing is een verdergaand stuk financiële professionalisering waarop wethouder Ko Wassink terecht trots kan zijn.

Bouwgrond in het Leeuwse Veld. De gemeente doet er alles aan om risico's beheersbaar te houden.

En nu...

"Bezuinigen is met gepaste ambitie werken aan de toekomst" zeggen B&W bij de aanbieding van de programmabegroting 2011 en de meerjarenramingen 2012-2014.

Nu zegt dit eigenlijk niet zoveel.  Hoeveel moet je bezuinigingen? Hoeveel ambitie is gepast? Hoe zal de toekomst er uit zien? Pas als je hiervan een beeld hebt kun je "bezuinigen is met gepaste ambitie werken aan de toekomst" echt in gaan vullen. De gemeente zal moeten beginnen met een visie neer te leggen over "wat met de te verwachten bezuinigingen een gepaste ambitie is" en "hoe de toekomst van de gemeente er uit moet zien." Dit zal ingevuld moeten worden teneinde een solide basis neer te leggen voor concrete plannen. Dit zal dan tevens de basis voor een productieve samenwerking met de raad vormen.

Wij zijn niet de enigen die dit zeggen. In de eindconclusie van de rapport over de bestuurskrachtmeting West Maas en Waal staat:  

"De gemeente heeft een hoog ambitieniveau, maar de uitvoering blijft achter: niet alle voorgenomen doelen worden gerealiseerd. Ook het kwaliteitsniveau behoeft daarbij aandacht. Het realisatievermogen staat onder spanning, nadrukkelijk afgezet tegen het feit dat “de lat kwantitatief hoog wordt gelegd”. Ambitie zal gepaard moeten gaan met een goede prioriteitstelling. Een integrale toekomstvisie ontbreekt."

MaasWaalWeb, 6 oktober 2010