Wmo-themabijeenkomst: dorpshuis de Schuur te klein

Dorpshuis De Schuur in Appeltern was bijna te klein voor de themabijeenkomst "Naar een gezond en leefbaar West Maas en Waal in 2028" De zaal was helemaal vol, er moesten en nog stoelen bijgezet worden, en voor de discussiegroepen waren alle zalen en zaaltjes van het dorpshuis nodig.

"Volle bak" in dorpshuis de Schuur in Appeltern. De burgers willen best meedenken over een gezond en leefbaar West Maas en Waal.

De organisatoren, wethouder Bert van Swam en zijn WMO-adviesraad kunnen tevreden zijn. Vaak moet je bij dit soort bijeenkomsten de handen al samenknijpen als je 25 belangstellenden weet te rekruteren en een "volle bak," zoals deze avond, is dan ook boven verwachting. In de zaal grote delegaties van o.a. de seniorenverenigingen uit West Maas en Waal en verder bijna iedereen die zich op de een of andere manier met zorg en leefbaarheid bezig houdt. Ook de gemeenteraad was goed vertegenwoordigd, met o.a. wethouders Bert van Swam (Dorpslijst Boven Leeuwen) en Piet van Toor(CDA) en de raadsleden Henk Mulders(CDA), Jack Beurskens (PvdA) en Trees Boerakker-Heimans (Dorpslijst Maaskant).

Over het programma was goed nagedacht. De inleiders die vertrokken vanuit: waar staan we nu en waar komen we uit in 2028 als we nu niets doen. De andere kant: waar kunnen we uitkomen als we wel iets doen was gereserveerd voor de discussies.

Bij inleiders werd de bal werd afgetrapt door Richard Delicaat, huisarts in Beneden Leeuwen en Jolanda Terpstra epidemiologe bij de GGD in Nijmegen. Het beeld dat zij schetsen is zorgelijk. Een vergrijzend West Maas en Waal, veel overgewicht, te weinig beweging, eenzaamheid, angst. Het lijstje is nog veel langer en stemt niet vrolijk. Wat ook niet vrolijk maakt: lager opgeleide inwoners schoren slechter dan hoogopgeleide.

Dokter Richard Delicaat: de cijfers van Jolanda Terpstra schetsen en somber beeld. Er zal wat moeten gebeuren.

Het wordt overigens niet allemaal slechter. Er wordt minder gerookt, alcohol consumptie stabiliseert. Gezond eten daarentegen wordt eerder slechter dan beter, en er komen door de vergrijzing meer alleenstaanden en mede daardoor nemen vereenzaming en angst toe.

Het "zware werk" in de discussiegroepen. Het zoeken naar oplossingen voor moeilijke problemen is moeilijk. Toch komt men al pratend tot heldere standpunten.

Marieke van de Zwet en Bert Arts spreken namens stichting de Kentering. Een ondersteuningspunt en belangenbehartigingsorganisatie voor mensen met een psychiatrische achtergrond of verslavingproblematiek. Hun zorg: volgens de statistieken moeten er in Maas en waal duizenden de mensen met psychische problemen zitten, maar de aanvragen uit Maas en waal zijn veel lager. Conclusie: ze zijn er wel, maar zitten ergens te verpieteren. Een gewaagde conclusie en de zaal wordt er een beetje stil van.

Het wordt er niet beter op als er gesuggereerd wordt dat er, op grond van de statistieken, onder de aanwezigen in de zaal dus ook de nodige mensen moeten zitten die eenzaam, bang of een te grote liefhebber van een stevige borrel zijn. Maar niemand steekt zijn vinger op. Dit wordt el erg confronterend.

De presentaties van Marieke Witzel (22) en Carmen van Oort (18) zijn anders van toon. Er komen meer ouderen, dus daar zullen we mee moeten leven. De jeugd is bereid zich voor anderen in te zetten. Er is volgens Carmen veel interesse voor stages in ontwikkelingslanden en ook de binnenkort verplichte maatschappelijke stages zien de jongeren wel zitten. Spelletjes doen met ouderen en op een mooie zomerdag een rondje door het dorp achter de rolstoel.

De maatschappelijke stages zijn naast de directe hulp ook bedoeld om meer begrip te kweken voor de noodzaak van vrijwilligers werk en Marieke en Carmen geloven dat dit zal werken. De aanwezigen zijn enthousiast. Misschien is het allemaal niet zo gemakkelijk, maar Door de simpele, zonnige kijk van de jongeren op het leven lijkt het allemaal gemakkelijker en gloort er hoop. Het applaus voor Marieke en Carmen is warm een enthousiast.

De discussiegroepen maken korte metten met de stelling dat zorg zich moet concentreren op laag opgeleide burgers omdat de hoog opgeleide burger zichzelf wel weet te redden.

Hierna het "zware werk." In discussiegroepen moet er gewerkt worden aan oplossingen. Niet gemakkelijk want aan de problemen zitten nogal wat verschillende kanten en aan de oplossingen dus ook. Zo is een van de stellingen waarop een antwoord gevonden moet worden: alle hulp richten op lager opgeleide mensen want de hoger opgeleide mensen redden zichzelf wel. Dat mag dan zo zijn, maar wie bepaalt wie hoger opgeleid zijn? Is daar wel een maat voor? Bovendien: er veel lager opgeleide mensen die zich prima redden en kent iedereen genoeg hoger opgeleide mensen die, als ze het moeilijker krijgen, moeite hebben hier mee om te gaan. Conclusie: de stelling draagt weinig tot niets niets bij aan een oplossing.

Iets soortgelijks zien we bij de stelling: de waan van de dag bepaalt het beleid. Dat zal wel,maar het omgekeerde is evenmin de oplossing. Nu bepalen wat er over 18 jaar nodig is en daar aan vast houden leidt evenmin tot het gewenste resultaat. Je zult toch moeten blijven kijken en luisteren wat er om je heen beurt en doorlopend toetsen of je nog op de goede weg bent.

Een punt blijkt opmerkelijk gemakkelijk. Het dorp is de kern van onze samenleving. Zorg er dus voor dat het dit kan blijven. Zorg er voor dat de voorzieningen die essentieel zijn voor de leefbaarheid van de kernen in stand gehouden worden.

Een gezond en leefbaar West Maas en Waal is een West Maas en Waal met vitale, leefbare kernen. Hier moet het bestuur zich voor inzetten.

Samenwerking? Niets op tegen, zolang het maar niet in strijd is met leefbare kernen. Gemeentelijke herindeling? Dertig jaar geleden heeft de samenvoeging van de gemeenten Dreumel, Wamel en Appeltern niets gedaan voor de leefbaarheid van de kernen en een nog groter geheel door een herindeling zal dit evenmin doen.

In de aankondiging van de themabijeenkomst stond: "de resultaten zullen gebruikt worden voor de nieuwe Zorg en Gezondheidsnotitie 2010-2013." Wethouder Van Swam moet met zulke heldere conclusies vooruit kunnen. West Maas en Waal laat zich niet gek maken door deskundigen die vooral voor eigen parochie prediken. De Maas en Walers kunnen heel nuchter en helder trends analyseren en deze vertalen naar hun eigen leefomgeving. Wat de burgers willen: zorg voor leefbare kernen, geef ruimte aan de jeugd en laat ons verder met rust. Kom niet met dure plannen waar we nooit om gevraagd hebben en hele batterijen dure "deskundigen" die ons in het stramien van hun statistieken persen.

Pinkstermarkt Altforst. Met de hele familie in de zon genieten van het fierljeppen. De kleinste kernen zijn vaak de vitaalste.
Zorg dat dit niet verloren gaat.

Maar hoe moet het dan met het overgewicht, de alcoholconsumptie, te weinig beweging, eenzaamheid, angst. Eigenlijk is hier weinig over gepraat in de discussiegroepen.. Bijna niet. Niet vreemd want een Maas een Maas en Waler loopt niet met zijn problemen te koop.

Wethouder van van Swam moet dit weten en hij heeft hiervoor ook al de oplossing. Een half jaar geleden overhandigden Toon Banken van Senioren 50+ uit Beneden Leeuwen en Thea van Leijden van de Federatie Ouderenverenigingen West Maas en Waal hem het rapport "Preventief Gezondheidsonderzoek onder Ouderen (PGO)."

De aanbeveling van het rapport: zorg voor een laagdrempelige inloop gelegenheid voor gezondheidsvragen. Een verpleegkundige waar je terecht kunt voor gezondheidszaken waar je ongerust over bent, maar die je niet belangrijk genoeg vindt om er de dokter over lastig te vallen. Een soort medische APK. Bloeddruk en hartslag meten. Even op de weegschaal, eventueel bloedsuiker en een vertrouwelijk praten over wat je bezig houdt. Is twee borreltjes als slaapmutsje een risico? En vier? Sinds vorige keer ben je 4 kilo aangekomen. Hoe kijk je zelf hier tegenaan. Hoe komt het? Gewoon een praatje waarin je kwijt kunt waar je toch weleens over piekert. Is er echt iets aan de hand dan krijg je de raad naar je huisarts te gaan.

Mevr. Thea van Leijden overhandigt het rapport "Project
Gezonde Leefstijl Ouderen" aan wethouder Bert van Swam.
Haal het rapport uit de la en zorg dat de aanbevelingen uitgevoerd worden.

Dit sluit aan bij wat de Maas en Walers willen. Ze lopen niet met hun problemen te koop en vinden de drempel van de huisarts toch nog vaak net te hoog. Het rapport ligt inmiddels 4 maanden in de la bij de wethouder.

Gebrek aan urgentie kan het niet zijn. De seniorenverenigingen vertegenwoordigen vrijwel alle ouderen in West Maas en Waal. Dat alleen al maakt hun advies belangrijk. Maar hier komt bij dat we in de themabijeenkomst van dokter delicaat en Jolanda Terpstra kristalhelder gehoord hebben dat er echt iets moet gebeuren. .

West Maas en Waal moet zich inzetten voor gezonde mensen in leefbare kernen. Dat is de belangrijkste uitkomst van deze WMO thema-avond. Natuurlijk: er zijn nog meer zaken die de aandacht verdienen. Maar we hebben er alle vertrouwen in dat de WMO-adviesraad er voor zal zorgen dat deze niet aan de aandacht van de wethouder ontsnappen. Maar er ligt nu een rode draad voor de hoofdlijn. Tot 2028. Op een verstandige manier. Zoals in een van de discussiegroepen gezegd werd: "Je zult toch moeten blijven kijken en luisteren naar wat er om je heen gebeurd en doorlopend toetsen of je nog op de goede weg bent. Je ontkomt er niet aan af en toe je beleid bij te stellen als de omstandigheden veranderen."

De wethouder kan tevreden zijn. Zowel over de opkomst als de uitkomst. Nu nog even zorgen dat West Maas en Waal ook tevreden kan zijn over de resultaten. Maar dat durven we wel aan hem over te laten en ook op dit punt zal de WMO-adviesraad wel een oogje in het zeil houden.