Wie was De Pronker

U hebt waarschijnlijk de advertenties wel gezien waarin woningen in het plan De Pronker aangeboden worden. Dit plan wordt gerealiseerd op een terrein tussen Van Heemstraweg, Zijveld en Bonderweg. Bij veel mensen misschien wel beter bekend als de boerderij van "Theo van de treintjes." Maar waarom wordt dit terrein nu door de project- ontwikkelaars De Pronker genoemd?

De boerderij van Theo van Oijen die moet wijken voor de het plan De Pronker. Voor Theo wordt, ongeveer op dezelfde plaats een nieuw huis gebouwd met een loods voor zijn treintjes. Maas en Waal hoeft niet ongerust te zijn: de treintjes van Theo blijven rijden. 

Voor deze naam moeten we een minstens een 70 jaar terug. Toen woonde in de boerderij die nu door Theo van Oijen bewoond wordt het echtpaar Kees en Nel van Oijen. Kees van Oijen was boer en had, zoals zoveel boeren in die tijd, een grote boomgaard rond zijn huis met hierin appel en perenbomen. Deze boomgaard, en vooral het heerlijke fruit dat de boomgaard leverde waren de trots van Kees en Nel. In het najaar werd gewacht tot het fruit echt lekker rijp was. Maar niet te rijp want dan kun je ze niet goed bewaren. Het werd voorzichtig geplukt in een rieten mand met een zachte voering zodat er geen deukje of plekje op de vruchten kwam. Nel zocht ze uit, zodat alleen de mooiste overbleven. 's-Avonds zaten Kees en Nel die ze vervolgens netjes op te poetsen voordat ze naar de veiling gingen.

Mooie appels liggen te pronken. Ze gaven Kees van Oijen, die met zijn appels prijzen won, de bijnaam De Pronker. 
Een geuzennaam om trots op te zijn.

Strenge keurmeesters van de veiling beoordeelden daar de vruchten nogmaals en beslisten in welke klasse ze aan de kopers aangeboden werden. Natuurlijk behaalden Kees en Nel altijd de hoogste klasse en bij bijzondere veilingen, zoals de Kerstveiling, waarbij voor fruit uit de hoogste klasse bepaald werd wie het mooiste fruit had, wonnen ze vaak een prijs. Wat zullen ze trots geweest zijn. Maar zoveel succes kweekt ook afgunst. Hier ligt de oorsprong van de bijnaam De Pronker. In het Lauwe van voor de oorlog mocht je best trots zijn op mooi, gezond fruit, dat wilde elke boer, maar de De Pronker heeft het misschien we een beetje te gek gemaakt. Misschien heeft een jaloerse boer die voor de zoveelste keer een prijs misliep toen hem gevraagd werd of hij in de prijzen gevallen was, geantwoordt: "nee, die is weer naar die pronker van de Zijveld gegaan". Dit hoefde je maar één keer in een druk café te zeggen en een bijnaam was geboren. 

Kees en Nel waren kinderloos gebleven en toen de laatste van de echtelieden overleden was kwam de boerderij in de verkoop. In 1939 kocht Hendrik van Oijen, de vader van Theo, de boerderij. Zijn specialisme werd pluimvee en hij werd een van de eerste grote kippenboeren in het Land van Maas en Waal. Maar de fameuze boom- gaard hield hij daarnaast ook aan.

In de vijftigerjaren van de vorige eeuw werd de boomgaard doorsneden door de Van Heemstraweg die toen doorgetrokken werd van Druten naar Zaltbommel. Deze weg werd in Boven en Beneden Leeuwen aangelegd over de Koningsstraat of Achter- straat, maar deze straat hield op bij de Zijveld.

Een populaire appel was de sterappel. Deze appels hadden Kees en Nel ook in hun boomgaard. De appels werden in de herfst in de boomgard op narijpbedden van stro gelegd waar ze hun mooie rode kleur kregen. Ze moesten regelmatig met de hand omgelegd worden, wat Kees en Nel ongetwijfeld veel tijd gekost moet hebben. Kampioen fruitteler, "De Pronker," wordt je niet zomaar.   

Wie verder naar het westen wilde moest eerste een stukje over de Zijveld naar het noorden en kon dan via Bonderweg, of nog verder naar het noorden, via de Hogeweg richting Wamel. Een dergelijke kronkel was voor een provinciale weg als de Van Heemstraweg onacceptabel, dus werd deze door de boomgaard van Hendrik van Oijen en andere boomgaarden en bouwland doorgetrokken om na ongeveer vierhonderd meter aan te sluiten op de Bonderweg. Verder richting Wamel werd de nieuwe weg over deze weg aangelegd. 

Een fragment van een geografische kaart uit 1957 met hierop ingetekend, met stippellijnen, het geplande gedeelte van de Van Heemstraweg tussen Zijveld en Bonderweg. De weg, dwars door het perceel van De Pronker, betekende het einde van de boomgaard die het prijswinnende fruit leverde. Het nieuwe wijkje komt in het blok begrensd door Zijveld, Bonderweg, Den Akker en de geplande van Heemstraweg. Klik op de kaart voor een grotere versie ervan.

Dit betekende het einde van de boomgaard van de Pronker. Maar niet het einde van de naam want deze leeft, na meer dan vijftig jaar, weer voort in het nieuwbouwplan. Als de toekomstige bewoners in hun tuin nog een fruitboom willen plaatsen zal het succes niet afhangen van de grond want die leverde ooit het beste en mooiste fruit. Maar niet alleen door de grond, wellicht nog meer door de zorg en toewijding van de Pronker Kees van Oijen en zijn vrouw Nel. Die zorg zullen ze er dus nu zelf aan moeten besteden. 

Het zou de gemeente West Maas en Waal passen om deze naam ook door te laten leven in de naam van het mooie wijkje dat op deze plaats gebouwd gaat worden. Het waren mensen als Kees en Nel van Oijen en al die andere fruitboeren die het mooiste fruit wilden leveren, die de basis gelegd hebben voor de bloesem, het fruit en het mooie afwisellende landschap van weilanden, bouwland en boomgaarden in het Land van Maas en Waal.

  MaasWaalWeb, 2 februari 2009