|
U hebt waarschijnlijk de advertenties wel gezien
waarin woningen in het plan De Pronker aangeboden worden. Dit plan
wordt gerealiseerd op een terrein tussen Van Heemstraweg, Zijveld en
Bonderweg. Bij veel mensen misschien wel beter bekend als de
boerderij van "Theo van de treintjes." Maar waarom wordt dit
terrein nu door de project- ontwikkelaars De Pronker genoemd?
De boerderij van Theo van Oijen
die moet wijken voor de het plan De Pronker. Voor Theo wordt,
ongeveer op dezelfde plaats een nieuw huis gebouwd met een loods
voor zijn treintjes. Maas en Waal hoeft niet ongerust te zijn: de
treintjes van Theo blijven rijden.
Voor deze naam moeten we een minstens een 70 jaar
terug. Toen woonde in de boerderij die nu door Theo van Oijen
bewoond wordt het echtpaar Kees en Nel van Oijen. Kees van Oijen was
boer en had, zoals zoveel boeren in die tijd, een grote boomgaard
rond zijn huis met hierin appel en perenbomen. Deze boomgaard, en
vooral het heerlijke fruit dat de boomgaard leverde waren de trots
van Kees en Nel. In het najaar werd gewacht tot het fruit echt
lekker rijp was. Maar niet te rijp want dan kun je ze niet goed
bewaren. Het werd voorzichtig geplukt in een rieten mand met een
zachte voering zodat er geen deukje of plekje op de vruchten kwam.
Nel zocht ze uit, zodat alleen de mooiste overbleven. 's-Avonds
zaten Kees en Nel die ze vervolgens netjes op te poetsen voordat ze
naar de veiling gingen.
Mooie appels liggen te pronken.
Ze gaven Kees van Oijen, die met zijn appels prijzen won, de bijnaam
De Pronker.
Een geuzennaam om trots op te zijn.
Strenge keurmeesters van de veiling beoordeelden
daar de vruchten nogmaals en beslisten in welke klasse ze aan de
kopers aangeboden werden. Natuurlijk behaalden Kees en Nel altijd de
hoogste klasse en bij bijzondere veilingen, zoals de Kerstveiling,
waarbij voor fruit uit de hoogste klasse bepaald werd wie het
mooiste fruit had, wonnen ze vaak een prijs. Wat zullen ze trots
geweest zijn. Maar zoveel succes kweekt ook afgunst. Hier ligt de
oorsprong van de bijnaam De Pronker. In het Lauwe van voor de oorlog
mocht je best trots zijn op mooi, gezond fruit, dat wilde elke boer,
maar de De Pronker heeft het misschien we een beetje te gek gemaakt.
Misschien heeft een jaloerse boer die voor de zoveelste keer een
prijs misliep toen hem gevraagd werd of hij in de prijzen gevallen
was, geantwoordt: "nee, die is weer naar die pronker van de
Zijveld gegaan". Dit hoefde je maar één keer in een druk
café te zeggen en een bijnaam was geboren.
| Kees en Nel waren kinderloos gebleven en toen
de laatste van de echtelieden overleden was kwam de
boerderij in de verkoop. In 1939 kocht Hendrik van Oijen, de
vader van Theo, de boerderij. Zijn specialisme werd pluimvee
en hij werd een van de eerste grote kippenboeren in het Land
van Maas en Waal. Maar de fameuze boom- gaard hield hij
daarnaast ook aan.
In de vijftigerjaren van de vorige eeuw werd de boomgaard
doorsneden door de Van Heemstraweg die toen doorgetrokken
werd van Druten naar Zaltbommel. Deze weg werd in Boven en
Beneden Leeuwen aangelegd over de Koningsstraat of Achter-
straat, maar deze straat hield op bij de Zijveld. |
Een populaire appel was
de sterappel. Deze appels hadden Kees en Nel ook in hun
boomgaard. De appels werden in de herfst in de boomgard op
narijpbedden van stro gelegd waar ze hun mooie rode kleur
kregen. Ze moesten regelmatig met de hand omgelegd worden,
wat Kees en Nel ongetwijfeld veel tijd gekost moet hebben.
Kampioen fruitteler, "De Pronker," wordt je niet
zomaar. |
Wie verder naar het westen wilde moest eerste een
stukje over de Zijveld naar het noorden en kon dan via Bonderweg, of
nog verder naar het noorden, via de Hogeweg richting Wamel. Een
dergelijke kronkel was voor een provinciale weg als de Van
Heemstraweg onacceptabel, dus werd deze door de boomgaard van
Hendrik van Oijen en andere boomgaarden en bouwland doorgetrokken om
na ongeveer vierhonderd meter aan te sluiten op de Bonderweg. Verder
richting Wamel werd de nieuwe weg over deze weg aangelegd.
Een fragment van een
geografische kaart uit 1957 met hierop ingetekend, met
stippellijnen, het geplande gedeelte van de Van Heemstraweg tussen
Zijveld en Bonderweg. De weg, dwars door het perceel van De Pronker,
betekende het einde van de boomgaard die het prijswinnende fruit
leverde. Het nieuwe wijkje komt in het blok begrensd door Zijveld,
Bonderweg, Den Akker en de geplande van Heemstraweg. Klik op de
kaart
voor een grotere versie ervan.
Dit betekende het einde van de boomgaard van de
Pronker. Maar niet het einde van de naam want deze leeft, na meer
dan vijftig jaar, weer voort in het nieuwbouwplan. Als de
toekomstige bewoners in hun tuin nog een fruitboom willen plaatsen
zal het succes niet afhangen van de grond want die leverde ooit het
beste en mooiste fruit. Maar niet alleen door de grond, wellicht nog
meer door de zorg en toewijding van de Pronker Kees van Oijen en
zijn vrouw Nel. Die zorg zullen ze er dus nu zelf aan moeten
besteden.
Het zou de gemeente West Maas en Waal passen om deze
naam ook door te laten leven in de naam van het mooie wijkje dat op
deze plaats gebouwd gaat worden. Het waren mensen als Kees en Nel
van Oijen en al die andere fruitboeren die het mooiste fruit wilden
leveren, die de basis gelegd hebben voor de bloesem, het fruit en
het mooie afwisellende landschap van weilanden, bouwland en
boomgaarden in het Land van Maas en Waal.
MaasWaalWeb,
2 februari 2009
|