Wederopbouw en groeiende welvaart in beeld gebracht door Ellen Brons

De cover van het goed verzorgde boek 
"Beneden Leeuwen van armoede naar welvaart"

Beneden Leeuwen kwam gehavend uit de Tweede Wereldoorlog. Door oorlogsgeweld, waaronder o.a. inslagen van de V1 en V2 raketten, waren er complete boerderijen en huizen weggeslagen en veel gebouwen erg beschadigd. Ook de lokale economie moest grotendeels weer opgebouwd worden.

Door keihard werken lukte het de Leeuwenaren om de oorlogsschade te boven te komen. De opbouw van de economie werd hierbij vooral getrokken door de meubelindustrie. Deze was voor de oorlog ontstaan en ze zag kans, door vakmanschap en kwaliteit, snel te groeien. De meubelfabrieken zorgden voor veel wekgelegenheid en hierdoor kon het dorp ook snel groeien.

De periode na de Tweede Wereldoorlog was in Maas en Waal een periode van grote veranderingen. In de jaren na de oorlog was de kerk nog heel dominant aanwezig. Het boek laat dit zien. Grote gebeurtenissen waren de intocht van een pas gewijde priester, de jaarlijkse Sacramentsprocessie en de oprichting van diverse verenigingen door pastoor Jans.

Zo'n beetje alles in Beneden Leeuwen had in deze jaren een katholieke achtergrond. Van katholieke arbeidersjeugd, de KAJ, tot de katholieke vakbonden, met namen als St. Jozef en St. Eloy. Zelfs de coöperatieve boerenleenbank en de handelsvereniging, de CHV, hadden een katholieke achtergrond en de pastoor of kapelaan waren er adviseur.

De Katholieke Arbeidersjeugd, de Kajotters, begin jaren vijftig van de vorige eeuw, keurig in uniform. Hardwerkende jongens die achter het Patronaat hun eigen clubhuis bouwden. (Ongeveer op de plaats waar nu de Vicaryhof is.)

In de zestiger jaren van de vorige eeuw gaat dit allemaal veranderen. De Boerenleenbank fuseert met de protestantse Raffeisenbank tot de Rabobank en de katholieke processies verdwijnen langzaam uit het openbare leven. Maar ook de geest in het dorp verandert. Vlak na de oorlog is Jan nog "Jan met de pet" en veel vrouwen lopen nog in een zwarte bloemetjesjurk. Tegen het eind van de vijftiger jaren en in de zestiger jaren wordt het allemaal wat losser en fleuriger. 

Carnaval bereikt Maas en Waal, met de nog steeds bestaande "Lauwse Reut", de meisjes kleden zich volgens de laatste mode, tot schrik van de moeders, inclusief minirok en de jongens dragen Beatle-haar. Zaal Kruisbergen wordt hét uitgangscentrum van Maas en Waal waar landelijk bekende artiesten optreden en tijdens de kermis en bij de Vrije Jeugd ontmoeten jongens en meisjes elkaar, drinken Cola, hebben vetkuiven en draaien de laatste hits in de jukebox. De welvaart in Nederland rukt op en slaat hierbij Maas en Waal niet over.

Juffrouw Walraven van de meisjesschool vond muzikale vorming voor de meisjes belangrijk en begon hiermee in haar vrije tijd. Dit groeide uit tot het muziekkorps De Krekeltjes. Enkele moeders maakten de perfect verzorgde uniformen. Nederland werd kleurrijker, maar het kwam niet vanzelf.

Ellen Brons laat het allemaal voorbij komen. Haar wieg stond in Den Haag en als "import" bekijkt ze alles van een zekere afstand. Dat is niet verkeerd. Het beeld wordt er objectiever door. Maar niet minder warm. Overal straalt het boek uit dat ze houdt van de streek en het dorp. 

Voor de vijftig plussers is het boek een prachtige "sentimental journey". Wat was het leven toch mooi toen we jong waren. 
Voor de vijftig minners is het een tocht naar de tijd toen opa en oma nog niet grijs waren en hun bloed sneller stroomde. Niet eens zo lang geleden, maar toch ver weg. Veel zwart-wit foto's, geen computers en mobieltjes, nog niet zoveel auto's, maar des te meer brommers. Een beetje vreemd, maar wel heel leuk.

Het luxueus, mooi uitgevoerde boek, kost Euro 17,50 en is verkrijgbaar bij school en kantoorshop De Rijk en De Readshop, beiden in Beneden Leeuwen. 

MaasWaalWeb, 18 november 2009