Schijtsteeg: Beneden Leeuwen was niet altijd even sjiek

Wat oudere oudere Leeuwenaren weten nog dat de Beatrixtraat niet altijd zo geheten heeft. Toen ik nog een schooljongen was, midden vijftiger jaren van de vorige eeuw, werd deze straat altijd de "Schetsteeg" genoemd en door ons, schooljongens, soms ondeugend Scheitsteeg. Hoe dan ook: het werd officieel, heel sjiek, de Beatrixtraat en behalve wat oude Lauwse knarren weet niemand beter dan dat het altijd de Beatrixstraat geweest is.

Enige tijd geleden vond ik op het internet nog een site met oude kadasterkaarten en hierop ben ik natuurlijk naar Leeuwen gaan zoeken en wie schetst mijn verbazing toen ik daar op de plaats van de huidige Beatrixstraat de Schijtsteeg tegenkwam. Dus zaten wij, schooljongens, dichter bij de echte historische naam dan we zelf konden vermoeden.

Historische naam of geintje?

Nu past enige voorzichtigheid bij een dergelijke conclusie. Want hoe is de landmeter van bijna 200 jaar geleden aan de naam gekomen? Misschien heeft hij  aan een bewoner van de straat gevraagd en heeft hij van Schetsteeg niet veel beters weten te maken dan Schijtsteeg. Misschien is hij zelfs wel voor de gek gehouden en heeft de bewoner aan wie hij het vroeg ook, zoals wij schooljongens ook wel deden, op de vraag van "dieje stadse kal" Scheitsteeg geantwoord en is er 's-avonds in de kroeg hartelijk gelachen over "die stadse lui die ge van alles wijs kunt maken."  

Nou lijkt me dat niet zo waarschijnlijk, want het lijkt me meer voor de handliggend, dat de landmeter met zijn kaart ook bij de notaris, een voorouder van de bekende Mina Kuppen, langsgegaan is om daar te controleren of wat hij getekend had klopte en ik kan me moeilijk voorstellen dat de waardige notaris in een dergelijke grap meegegaan is. Misschien hebben landmeter en notaris hun dag afgesloten met een heerlijke cognac uit de voorraad van notaris Kuppen en zich vrolijk gemaakt over die "domme boerenpummels, die denken dat ze ons te pakken kunnen nemen."

"Sjieke" gemeente Wamel

Maar zo is het dus niet gegaan, er staat duidelijk in mooie krulletters Schijtsteeg op de kaart en dat maakt het alleen maar waarschijnlijker dat ook de notaris het er mee eens was dat de straat sinds mensenheugenis al Schijtsteeg genoemd werd. Een niet zo sjieke naam voor het ambitieuze en snel groeiende Beneden Leeuwen en toen het kleine prinsesje, dat later koningin zou worden, een straatnaam nodig had wat de keuze snel gemaakt en kreeg Beneden Leeuwen zijn Beatrixstraat. 

Opwaarderen van stegen en afwaarderen van straten

De toenmalige "sjieke" gemeente Wamel had het toch al niet zo op stegen en minder sjieke namen. De Liestersteeg werd opgewaardeerd tot Liesterstraat, de Hommelsteeg tot Hommelstraat, de Waalsteeg tot Veerweg. De Gemeente Wamel kon  met sjieke straatnamen weer mee in de vaart der volkeren. In Dreumel heerste meer het echt Maas en Waalse "doe mar gewoon, dan duude al gek genoeg" sfeer en daar en vond men het zelfs niet nodig om de Papasteeg met zijn prestigieuze  ruilverkavelingboerderijen op te waarderen. Maar ook Horssen hield zijn Mekkersteeg en Langesteeg en Deest zijn Deestsesteeg. Benieuwd wat er gaat gebeuren nu de gemeente West Maas en Waal zijn wegen in het buitengebied aan het afwaarderen is. Gaat dit nog gevolgd worden door het afwaarderen van de straten naar stegen? Zou eigenlijk wel consequent zijn.

Verder verloop van de discussie:

Veel reacties op Beatrixstraat-Schijtsteeg
Beatrixstraat: toch Schetsteeg?

MaasWaalWeb, 1 maart 2008