Veel reacties op Beatrixstraat-Schijtsteeg

Het stukje over de namen van de straat die nu de Beatrixstraat heeft nogal wat reacties los gemaakt. De naamshistorie van deze straat blijkt nog veel boeiender dan wij veronderstelden.

Iedereen is het er over eens dat de straat genoemd is naar het schattige prinsesje Beatrix. Dus de naam Beatrixstraat kan niet vůůr de geboortedatum van de prinses, 31 januari 1938, liggen.

Was het nu vroeger Schijtsteeg of Scheisteeg? Op deze kaart, uit ongeveer 1825 staat in mooie krulletters duidelijk Schijtsteeg. Of was het beide: eerst Schijtsteeg, daarna Scheisteeg en nog weer later Beatrixstraat. 
Het kan zelfs nog ingewikkelder geweest zijn door de naamsveranderingen in de oorlog. 

Therus van Sommeren, met zijn onschatbare historische kennis over het Maas en Waal van de vorige eeuw wist me te vertellen dat de naam in de Tweede Wereld Oorlog weer veranderd is op last van de Duitse bezetter. Therus wist niet meer naar welke  naam, maar hiermee heeft Gerard Kouwenberg, oud-gemeente archivaris, me geholpen. Ut het boek "Tussen Waal en Wetering" viste hij op dat de straat in het oorlogsdagboek van pastoor Zijlmans  Scheisteeg genoemd werd.

De raadsel worden hierdoor alleen maar groter. Was het in de loop van de tijd nu Schijtsteeg - Beatrixstraat - Scheisteeg - Beatrixstraat. Of was de naam al eerder in Scheisteeg veranderd en is de geschiedenis Schijtsteeg - Scheisteeg - Beatrixstraat - Scheisteeg - Beatrixstraat geweest. Een nachtmerrie voor de postbode, de bewoners van de straat en nu ook voor ons. Wie kan ons verder helpen? Er moeten toch ouderen zijn die voor de oorlog in de straat gewoond hebben en die kunnen vertellen of ze in de Schijt- of Scheisteeg woonden. (Of was de naam nog weer anders?)  Iedereen is het er wel over eens dat, voordat de naam Beatrixstraat algemeen geaccepteerd was, de straat in het dialect Schetsteeg genoemd werd.

De huidige Beatrixtstraat op de plaats van het kaartfragment. Hoewel er op de kadasterkaart van 1825 huizen in getekend staan, heeft waarschijnlijk geen van deze huizen het overleefd. De meeste huizen op deze foto zijn veel jonger. De voormalige winkel van de marskramer op de hoek met de Nijverheidsstraat staat op een terp en deze terp kan in 1832 al wel bestaan hebben. Pand 391 op de kadasterkaart heeft dan waarschijnlijk op deze terp gestaan. 

In onze speurtocht maakte Gerard Kouwenberg me attent op een website met het telefoonboek van 1950. Daaruit blijkt dat de straat al in 1950 Beatrixstraat genoemd werd, maar dat was me al bekend. Jan van Eck, vertelde me dat hun gezin al in 1948 verhuisde naar een nieuwbouwhuis aan de Beatrixstraat. (Een van de huizen in het rijtje tussen de Van Heemstraweg en de Jan Walravenstraat.) 

Wel nieuw voor me was de oude naam van de huidige Bernhardstraat in Boven Leeuwen. Deze heet in het telefoonboek van 1950 nog Steegsestraat en moet in de jaren vijftig van de vorige eeuw veranderd zijn in Bernhardstraat. Een volgend slachtoffer van de stegenfobie van de voormalige gemeente Wamel. 

Overigens, en daar wees Therus me op, ik moet de stegenfobie niet overdrijven want er mogen dan veel slachtoffers van deze gemeentelijke fobie zijn, de Veesteeg ontsnapte. Waarom deze straat wel en andere niet. Wie kan dit verklaren?

Overigens was een stegenfobie waarschijnlijk geen exclusieve Wamelse kwaal. Ook in de voormalige gemeente Appeltern hebben wij moeite om nog een officiŽle steeg te vinden. Hebben we iets over het hoofd gezien, of was de Maaskant in de vorige eeuw ook in de ban van het opwaarderen van straatnamen. Wij zouden het graag weten en er over publiceren.

Verder verloop van de discussie:

Beatrixstraat: toch Schetsteeg?

 

MaasWaalWeb, 10 maart 2008